Boya ve kaplamada yağ asidi seçimi: TOFA 185, TOFA 180 ve DTO ne zaman?

Kaplama formülatörü tall oil hammaddesini üç sayıyla seçer: doymamışlık için iyot değeri, serbest asit için asit değeri ve renk ile fonksiyon için reçine asidi içeriği. Renge duyarlı işlerde TOFA 185 (reçine asidi maks %2), renk toleransı geniş işlerde TOFA 180, reçine asidi fonksiyonu istendiğinde DTO seçilir.

Kaplamada kararı veren üç sayı

Bir kaplama formülatörü tall oil hammaddesi satın alırken üretim reçetesinden çok tedarik spesifikasyonuna bakar. Bu yazı, alkid reçinenin nasıl sentezlendiğini değil, aynı raftaki üç hammadde arasından hangisinin belirtilmesi gerektiğini ele alır. Kararı pratikte üç spesifikasyon satırı verir.

• İyot değeri (ASTM D5768): doymamışlık derecesi, dolayısıyla havayla oksidatif kuruma ve çapraz bağlanma potansiyeli.
• Asit değeri (ASTM D1980): serbest yağ asidi içeriği, dolayısıyla esterleşme stokiyometrisinin kesinliği.
• Reçine asidi içeriği (ASTM D1240): hem renk davranışının hem de reçine asidi fonksiyonunun ölçüsü.

Buna dördüncü bir kontrol satırı eşlik eder: sabunlaşmayan madde (ASTM D1065). Bu, reaksiyona girmeyen ve filmde bulanıklık ya da kalıntı olarak kalabilen fraksiyondur.

Doymamışlık ve kuruma davranışı

Havayla kuruyan bir kaplamada film sertliği, zincirdeki çift bağların oksijenle reaksiyona girip çapraz bağ oluşturmasıyla gelişir. Doymamışlık ne kadar düşükse film o kadar yavaş ve eksik sertleşir. Bu nedenle kuruma davranışının hammadde tarafındaki karşılığı iyot değeridir.

TOFA 185 ve TOFA 180'in her ikisi de min 150 iyot değeriyle (ASTM D5768) tanımlıdır. Bu, iki grad arasında kuruma potansiyeli açısından spesifikasyon düzeyinde bir fark olmadığı anlamına gelir: seçimi kuruma değil, renk ve safsızlık belirler. Formülatör için bu rahatlatıcı bir sonuçtur, çünkü daha ekonomik grada geçerken kuruma davranışında spesifikasyon kaynaklı bir taviz verilmez.

Renk kalıcılığı: neden kaplamacılar TOFA 185 ister?

Kaplamada renk iki ayrı sorudur: ilk renk ve zamanla renk kalıcılığı. İkisini de hammaddedeki reçine asidi ve sabunlaşmayan madde seviyesi etkiler. Reçine asitleri, ham tall yağının damıtılmasından geriye kalan abietik tipteki asitlerdir; renk gelişimini ve viskozite davranışını etkiler.

TOFA 185'te reçine asidi maks %2 (ASTM D1240), sabunlaşmayan madde maks %4 (ASTM D1065) ve görünüm açık sarı ila kehribar renkli sıvıdır. TOFA 180'de sırasıyla maks %3 ve maks %6, görünüm ise kehribar ila koyu kehribar renkli sıvıdır. Beyaz ve pastel renkler, açık tonlu son katlar ve yüksek parlaklıklı vernikler bu farkı doğrudan gösterir; koyu renkli endüstriyel astar ve bakım boyalarında ise fark gizlenir.

TOFA 180 hangi kaplama işlerinde yeterli?

TOFA 180'in ürün verisindeki uygulama listesi endüstriyel reçine ve bağlayıcı üretimini içerir. Renk toleransının geniş olduğu, pigment yükünün yüksek ve rengin koyu olduğu sistemlerde daha geniş spesifikasyon penceresi bir dezavantaj değildir. Karar mantığı basittir: nihai filmin rengi hammadde renginden etkilenmiyorsa, daha dar spesifikasyon için bedel ödemenin teknik bir gerekçesi yoktur.

Buna karşılık TOFA 180'de sabunlaşmayan madde sınırı maks %6'dır. Reaksiyona girmeyen fraksiyonun film berraklığı veya kalıntı açısından kritik olduğu işlerde, renk kritik olmasa bile TOFA 185 tercih edilebilir. Yani ikinci karar değişkeni renk değil, temizliktir.

Reçine asidi fonksiyonu isteniyorsa: damıtılmış tall oil (DTO)

Bazı kaplama işlerinde reçine asidi bir kusur değil, istenen bir fonksiyondur. Reçine asitleri sert, yüksek camsı geçişli bileşenlerdir ve bağlayıcıya farklı bir sertlik ile yapışma karakteri katar. Bu istendiğinde doğru hammadde bir TOFA gradı değil, damıtılmış tall oil (DTO) olur.

KORKİMYA portföyündeki DTO Mid-High Grade, asit sayısı min 170 (ASTM D1980), reçine asidi içeriği maks %30 (ASTM D1240) ve sabunlaşmayan madde maks %7 (ASTM D1065) ile tanımlıdır; görünümü berrak, kehribar renkli sıvıdır. Ürün verisinde alkid reçine ve boya bağlayıcısı üretimi ile kaplama ve vernik uygulamaları doğrudan listelenir. Reçine asidi seviyesindeki bu büyük fark, TOFA ile DTO arasındaki seçimin asıl ekseni olduğunu gösterir.

Astar ve koruyucu kaplamalarda karar

Metal üzerine uygulanan astar ve koruyucu kaplamalarda formülatörün önceliği renk değil, alt tabakaya yapışma, film bütünlüğü ve sertlik gelişimidir. Bu tabloda iki yön ortaya çıkar. Reçine asidi kaynaklı sertlik ve yapışma karakteri isteniyorsa DTO değerlendirilir. Bağlayıcı esnekliği, doymamış zincir üzerinden sertleşme ve düşük reaksiyona girmeyen kalıntı önceliklendiriliyorsa TOFA gradları değerlendirilir.

Bu bir formül reçetesi değil, bir seçim çerçevesidir. Doğru cevap her zaman kendi bağlayıcı sisteminizde numune ile doğrulanmalıdır; KORKİMYA her üç ürün için de laboratuvar doğrulaması amacıyla ücretsiz numune ve lot bazında analiz sertifikası (CoA) sağlar.

Tedarik ve doğrulama

TOFA 185, 20-22 MT net ISO tank konteynerlerde; TOFA 180, 20-24 MT net ISO tank konteynerlerde dökme sıvı olarak sevk edilir. Her iki grad da karbon çelik veya paslanmaz çelik tanklarda taşınır ve 20-40°C aralığında kapalı kaplarda, doğrudan güneş ışığından uzakta saklanır. Raf ömrü 12 aydır, kalite takibiyle 24 aya uzatılabilir.

• CAS numarası: 61790-12-3 (her iki TOFA gradı).
• KKDIK kayıtlı; Türkçe Güvenlik Bilgi Formu (GBF/SDS) sağlanır.
• Her lot için analiz sertifikası (CoA).
• Gelen mal kontrolü: asit değeri, iyot değeri, reçine asidi ve sabunlaşmayan madde.