TOFA 180 (Tall Oil Fatty Acids 180), tall oil'den elde edilen, asit sayısı en az 180 mg KOH/g olan amber–koyu amber renkli bir yağ asidi ham maddesidir; madencilik flotasyonunda, alkali ile sabunlaştırıldıktan sonra oksit, karbonat ve fosfat türü sülfür dışı cevherlerin yüzeyine tutunan anyonik bir toplayıcı (collector) olarak kullanılır. Yüksek rosin (reçine asidi, maks. %3) ve sabunlaşmayan madde (maks. %6) toleransı ile düşük maliyeti, onu birçok flotasyon devresinde ekonomik bir toplayıcı tercihi yapar.

TOFA 180 nedir?

TOFA (Tall Oil Fatty Acids), selüloz ve kağıt üretiminin yan ürünü olan tall oil'in damıtılmasıyla elde edilen, ağırlıklı olarak oleik ve linoleik tipte doymamış yağ asitlerinden oluşan yenilenebilir kaynaklı bir üründür. 180 grade'i, asit sayısı en az 180 mg KOH/g olacak şekilde standardize edilmiştir; bu değer, üründeki serbest yağ asidi içeriğinin bir ölçüsüdür ve toplayıcı olarak sabunlaştırılabilir aktif madde miktarını belirler.

TOFA 180'i daha rafine bir grade'den ayıran temel özellik, daha yüksek reçine (rosin) asidi ve sabunlaşmayan madde toleransıdır. Bu, flotasyon gibi renk ve saflığın kritik olmadığı, buna karşılık maliyetin belirleyici olduğu uygulamalar için ideal bir profil oluşturur. Tipik spesifikasyon:

  • Görünüm: amber – koyu amber sıvı.
  • Asit sayısı: min. 180 mg KOH/g.
  • İyot sayısı: min. 150 (doymamışlık derecesinin göstergesi).
  • Reçine (rosin) asidi: maks. %3.
  • Sabunlaşmayan madde: maks. %6.

Flotasyonda toplayıcı olarak nasıl çalışır?

Köpük flotasyonu, öğütülmüş cevher bulamacında (pulp) değerli mineralleri gang (kazanç dışı) mineralden ayırmaya yarayan bir zenginleştirme yöntemidir. Yağ asidi toplayıcıları, sülfür dışı mineraller — hematit gibi demir oksitleri, apatit gibi fosfatlar, kalsit ve florit gibi karbonat/tuz mineralleri — için kullanılan klasik anyonik toplayıcılardır. TOFA 180, kullanımdan önce sodyum hidroksit gibi bir alkali ile sabunlaştırılarak suda çözünen yağ asidi sabununa (karboksilat) dönüştürülür.

Oluşan karboksilat anyonu, mineral yüzeyindeki katyonik bölgelere (örneğin Ca²⁺, Fe³⁺) kemisorpsiyon ve fiziksel adsorpsiyonla tutunur; molekülün uzun hidrokarbon kuyruğu suya doğru yönelerek yüzeyi hidrofobik (su itici) hale getirir. Hidrofoblaşan mineral tanesi, bulamaca verilen hava kabarcıklarına yapışır ve köpük fazına taşınarak toplanır. TOFA 180 içindeki reçine asitleri de benzer şekilde toplayıcı/köpük özelliğine katkıda bulunur.

TOFA 180 neden ekonomik bir tercih?

  • Yüksek rosin toleransı (maks. %3): flotasyonda reçine asitleri de toplayıcı gibi davrandığından, daha rafine grade'lere kıyasla ek fayda sağlar ve düşük maliyet korunur.
  • Yüksek sabunlaşmayan madde toleransı (maks. %6): renk/saflık hassasiyeti düşük bir prosette bu tolerans, birim maliyeti aşağı çeker.
  • Yenilenebilir kaynak: petrol türevi toplayıcılara kıyasla biyobazlı, kağıt endüstrisinin yan ürünü.
  • Dökme tedarik: ISO tank ile 20-24 MT net sevkiyat, büyük flotasyon tesislerinin sürekli tüketimine uygun.
BİO BAZLI ÜRÜNLERTall Oil Fatty Acids 180 (TOFA)KORKİMYA portföyündeki TOFA 180, flotasyon toplayıcısı formülasyonlarına yönelik teknik grade olarak dökme (ISO tank) sunulur.

Toplayıcı seçiminde TOFA 180, damıtılmış tall oil (DTO) gibi diğer tall oil türevleriyle birlikte değerlendirilir; bazı flotasyon devrelerinde reçine ve yağ asidi dengesi farklı olan DTO da toplayıcı ya da toplayıcı-köpürtücü olarak kullanılabilir.

Güvenli elleçleme ve depolama

TOFA 180 yanıcı organik bir sıvıdır; buharları ve aerosolleri gözü ve solunum yollarını tahriş edebilir. Isı, kıvılcım ve tutuşturucu kaynaklardan uzak tutun; sabunlaştırma sırasında güçlü alkali (NaOH) kullanıldığından ekzotermik reaksiyona ve sıçramaya karşı kimyasala dayanıklı eldiven, göz/yüz koruması ve havalandırma kullanın. Daima ürünün güncel Güvenlik Bilgi Formuna (SDS) uyun.
  • Serin, kuru ve iyi havalandırılan bir alanda, kapalı kaplarda saklayın.
  • Karbon çeliği veya paslanmaz çelik tanklarda dökme depolanabilir; oksitleyicilerden ayrı tutun.
  • Raf ömrü 12 aydır; kalite kontrol testiyle 24 aya kadar uzatılabilir.
  • Doymamış yapısı nedeniyle uzun süreli hava temasında renk koyulaşması olabilir; kapları sıkıca kapalı tutun.
TOFA 180 açılımı nedir?

TOFA, Tall Oil Fatty Acids (tall oil yağ asitleri) ifadesinin kısaltmasıdır; 180 ise ürünün asit sayısının en az 180 mg KOH/g olduğunu belirten grade değeridir.

TOFA 180 flotasyonda hangi cevherler için kullanılır?

Yağ asidi toplayıcıları sülfür dışı mineraller için uygundur: hematit gibi demir oksitleri, apatit gibi fosfatlar, kalsit ve florit gibi karbonat/tuz mineralleri. Sülfürlü cevherlerde genellikle ksantat tipi toplayıcılar kullanılır.

TOFA 180 neden sabunlaştırılarak kullanılır?

Serbest yağ asitleri suda zor çözünür. Sodyum hidroksit gibi alkali ile sabunlaştırıldığında suda çözünen karboksilat sabunu oluşur; bu anyonik tür, mineral yüzeyine tutunarak yüzeyi hidrofobik yapar ve flotasyonu mümkün kılar.

TOFA 180 ile TOFA 185 arasındaki fark toplayıcı seçiminde önemli mi?

TOFA 180 daha yüksek rosin ve sabunlaşmayan madde toleransına sahip, daha ekonomik bir grade'dir ve flotasyon gibi renk/saflık hassasiyeti düşük uygulamalara uygundur; daha rafine grade'ler ise renk-hassas reçine ve mürekkep gibi alanlara yöneliktir.